میرهای عرب تبار سیستان

طایفه_میر

حسن بن سرحان الهلالی اهل نجد حجاز و شیخ عشیره الهلال بود که از او با نام سلطان حسن سرحان و پرنس حسن نام برده شده او با رهبری عشایر تحت فرمانش برای تسخیر کشورهای زیادی همچون مراکش و تونس اقدامات بسیاری نموده.
همچنین از او بعنوان شاعری بلند اوازه در قرن پنجم هجری نام برده شده
از جمله اشعار وی:
عفا الله عني ليلةٍ بت ساهر
بجو سميرا بت اساهر نجومها
ابت لكني شاربٍ قرقفيه
مءدفقه فيها الافاعي سمومها
نفسي تمنيني على ذبح خيّر
على غير حقٍ وهمةٍ من وهومها
وهو يذبح الكوما الى خلص القرا
ولا قال يكفي درها عن لحومها
ولولاه ما بتنا بنجد عشيه
ولا وقفة زلباتنا في حزومها
وهو حسن الشده وحسن الرخا
و أميرنا هو في جميعا علومها
ولولا العجوز العامرية ما ارثت
لنا حسن كنا جميعٍ نلومها
🟣 نَجد فلاتی است کوهستانی در کشور عربستان  که ارتفاع آن بین ۷۵۰ تا ۱۵۰۰ متر می‌باشد، از شمال به عراق و کشور اردن، از جنوب به ربع الخالی، از مشرق به احساء و از مغرب به حجاز محدود است.

🔹️علت مهاجرت به مراکش:
در سال پنجم هجری جمعیّت عظیمی از قبایل بنی هلال وبنی‌سلیم به شمال آفریقا مهاجرت کردند. این مهاجرت گسترده که به دستور خلفای فاطمی مصر و قرامطه برای براندازی حکومت آمازیغ تبار زیریان در قیروان  صورت گرفت منجر به براندازی حکومت زیریان و مهاجرت بربریان آمازیغ از سرزمین خود و تصرف این سرزمین‌ها توسط قبایل عرب بنی‌ هلال و بنی‌ سلیم و دیگر تیره‌های قبیله هوازن گردید. امروزه بسیاری از اهالی کشورهای شمال آفریقاچون لیبی و الجزایر و تونس و مغرب و موریتانی خود را از نسل عرب‌های بنی‌هلال می‌دانند. همچنین در عربستان ، امارات و بسیاری کشورهای عربی و حتی ایران از این عشیره زندگی می کنند.
🔹️قبیله بنی هلال
بنی‌ هلال تیره‌ای از بنی‌ عامر و از قبیله هوازن می‌باشند که در سال دهم هجرت در جنگ حنین به اسلام گرویدند و نسب آنان به هلال بن عامر بن صعصعه بن معاویه بن بکر بن هوازن بن منصور بن عکرمه بن خصفه بن قیس عیلان بن الناس بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان می‌رسد.
گستردگی جغرافیایی و فراوانی جمعیت آنان از الجزایر تا ایران و هندوستان گفته شده.
🔹️عشیره بنی هلال در ایران (خوزستان و خراسان و سیستان )
الف – خوزستان.
این عشیره در خوزستان «هلالات» نامیده می‌شود و از گستردگی و جمعیت زیاد برخوردار است به‌طوری‌که درعشایر عرب خوزستان، مثالی رایج است که می‌گویند :
《لوضاع اسمک گول اهلالی 》اگر بی‌تبار شده‌ای بگو من هلالی ام که یعنی باچنین ادعایی، آن شخص ازحمایت مالی، حیثیتی و تأمین معیشتی اقوام و قبایل عرب استان برخوردار می گردد و این مهم بیانگرحسن شهرت ومعروفیت این عشیره‌ است. 
عشیره هلالات (بنی هلال) در ایران از ۱۳ خاندان که در گویش عربی خوزستانی حموله گفته میشود تشکیل شده از جمله :
۱- آل بوخاطر
۲- آل بوجنام
۳- سرحانیه
۴- شنیط
۵- موتورچی 
۶- (خاندان اصلی) که : بیت صنگور نام دارند و….
هسته مرکزی این قبیله در ایران است که شیوخ عشیره رسماً و الزاماً از آنها تعیین و انتصاب می‌گردد.
ب – خراسان :
بنی هلال در خراسان
تیره ای از بنی هلال از دوره خلافت عباسی تا نادر شاه افشار جهت حفاظت از حکومت ها وارد این منطقه شدند که باقی مانده آن ها کمابیش در دهستانی بنام عربخانه موجود هستند. مرادی یا بنی مراد در مناطق و روستاهای خسروی، سایه سنگان ، گندرگو ، زین آباد ، رامنگان و مرزه زندگی می کنند.

ج- سیستان :
تیره های :
۱-میران کلانتر (اسکل و بنجار و..)
۲-میران میر سراج (تاغزون)
۳-میران میش مست
۴-میران عرب خزائی
۵-میران چخانسور(میر عرب، چخانسوری )

🔹️تنها تیره هایی از طایفه میر که مستندا از اولاد حسن صرحان(سرحان ) معرفی شده و یا عرب تبار نگاشته شده و یا بر اثر سکونت در جوار آنها جزو این تیره معرفی شده اند دراین مقاله ذکر گردیده.
🔹️در کتاب زادسروان سیستان میران میش مست و میران میر عنایت عمو زاده معرفی شده اند.
نسبت بین عربهای قهستان(زنگویی و شیبانی ،خزیمه) و تیره های فوق در سیستان بیش از پیش تائید می گردد.
⭕️در خصوص میران چخانسوری بایستی قدری با احتیاط به موضوع پرداخت، چرا که در دوره ای از تاریخ سیستان، تیره های مستقل از میران حاکم بر آنجا نیز مدتی به چخانسور رفته و در این منطقه ساکن شده و بعدها به محل جدیدی رفته یا به سکونتگاه اولیه بازگشته اند ،پس اینکه در برخی از تیره ها نقلی از سکونت در چخانسور مطرح بوده ، حتما دلیل بر عرب تبار بودن آنان نیست. و نیاز به تحقیق بیشتر وسند دارد.

گردآوری: #شاهین_میر
منابع:
۱-رئیس الذاکرین، زادسروان سیستان
۲- شاه حسین سجستانی ، احیا الملوک

۳- سایت مجمع تقریب دنیای اسلام
۴- تاریخ خوزستان (دوره خاندان کعب و شیخ خزعل) مصطفی انصاری؛ ترجمه: محمد جواهرکلام
۵- یوسف عزیزی،طوایف عرب خوزستان
۶- تیت ، سیستان
۷-هیثم هلاک،اساطیر من العالم
۸- ابن خلدون -تاريخ ابن خلدون

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *