میر (طایفه)

میر (طایفه)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

طایفه میرولانی میرولانی یکی از طوایف سیستان و بلوچستان است. ویبوگرافی طایفه میرولانی میرولانی ها باتمندانی ها ازیک نسب هستند وهمگی نوادگان میرعارف ومیرعبدلعلی ومیرشه کرم معروف می باشند که تا زمان قاجار حاکمان موروثی سرحد بودند که درکتاب احیالملوک جلدحموی۲۸۹،۷۱۱ نامشان ذکر شده واقوام دیگری که با ولانی ها ازیگ نسب وقرابت دارند میتوان طوایف سرحدی سرحدی موسوی ازسیستان وسیدحاجی رانام بردمیرولانی ها بانام خانوادگی ریگی ماریشان هاشمزهی هاشمی نژاد وگلزاری میشناسند

وجه تسمیه به ریگی ماریشان و هاشمزهی

وجه نام گذاری ریگی ماریشان درزمان پهلوی می باشد که برای بسط تسلط وبعضی مسایل جهت بسیاری از دیگر اقوام شناسنامه بانام خانوادگی ریگی صادر کرداه اند علت نامگذاری بعضی دیگر ازولانی ها بنام هاشمزهی قرابت ودرامیختگی بیش ازحد بااین طایفه به سبب وصلت می باشد که خود سرگذشتی مفصل دارد وبطور خلا صه نشات اززمان اوایل قاچار دارد درعهداقامحمدخان قاچار حاکم سرحد میرکمبر** معروف میرخمر** اخرین حاکم وجد میرولانی ها بدلیل قشون کشی قاچار جهت مالیات وخراج باانان درگیرودرچند مرحله لشکر قاچار راسکست داده عقب میرانند سرانجام باحیله بدخواهان وسوءاستفاده ازاعتقادات دینی ونیرنگ صلح که آینه رادر داخل جلد قران گذاشته وبه جدمیرولانها می فرستند میرکمبرخان فکر کرده قران است که درواقع همان اینه بوده ازمحل کوه گنچ که درانجا قله بزرگی داشته اند که هنوز موجود است ومخروبه شده است پاییین آورده .دراین زمان یکی از لشکریان قاجار به میر کمبر میگوید که پسرقوچ سرشمشیر توپایین است یعنی به او میفهماند که صلحی در کار نیست ولی دیگر دیر شده بود وحتی دست به شمیشر برده ومیجنگند اماچون تعداد قشون قاجار پیش از حد زیاد بوده وقبلا جایی که قرارصلح گذاشته شده شبانه محاصره شده همگی مردان وحتی بچه ها سربریده شدند قبل از ان هاشم خان جدهاشمزهی ها بدلیل اینکه مادر میرکمبر از سرابندی ها ونسبت نزدیک باهاشم داشته است پس ازدرگیری درسیستان به منطقه سرحد علیا کوچ کرده وبااجازه میرکمبر در میراباد ونازیل کنونی اسکان می یابد همزمان خواهرش رابه عقد میرکمبر دراورده که نوک اباد کنونی هم یک سوم ان شیربهای خواهر هاشم است پس از قتل عام میرولانی ها به نیرنگ وخیانت وبعضی هاتنها بازمانده قوم یعنی یتیم پسر میرکمبر که از خواهر هاشم خان بوده در دامان مادرش وبا هاشمزهی ها بزرگ شده ونسل بعدی به این دلیل بیشتر بانام هاشمزهی شناخته شده اند

سکونت

ولانی هادرکل شهرهای سیستان وبلوچستان خاش زاهدان ایرانسهر نوک آباد دلگان وبعضی ازشهرهای استان کرمان نرماشیر ریگان چاه قنبر سرزه سکونت دارند وروستاهای که در این استان که بیشترین جمعت رادارند ولان تمندان کوته دجنگ تمین سرگز یوسف اباد ماریشان وشهر نوک اباد می باشند

چهره معاصر طایفه

سرشناس ترین چهره معاصر طایفه میرولانی مرحوم حاجی ملک رح. بودند که ازسرداران پرنفوذ وتوانمند زمان خود بودند وتعامل وهمگرایی خوبی بین طوایف سرحد ایجاد کردند ایشان بسیاری ازاملاک غصب شده اباواجداد ی توسط بعضی ازاقوام مهاجر که پس ازنسل کشی ولانی ها در اوایل قاچار اتفاق افتاده بود رابازپس گیری نموده وبرادران واقوام رامتحد وسهم عمده ای رادر احیا مجدد نام طایفه میرولانی دارند.

وفات سردارحاج ملک درسال ۱۳۷۴هجری شمسی وفات نموده ودر روستای ماریشان سرگز ارمیده اند بعداز ایشان فرزندان ایشان که مرحوم سردارسیدگل سردارحاج بنیاد و در کنار ایشان سردار حاج عزیز بعنوان بزرگ وسردارطایفه درحال خدمت به طایفه هستند

چهره های سرشناس طایفه

ازچهرهای شاخص میتوان فرزندان مرحوم حاج ملک مرحوم حاجی نادر. حاج سرور ،ملا حیدر حاج اسفند پسر سردار سیدگل وحاج حسین گلزار وحاج حسین ساروان وحاج جمه درا درسیستان وحاج عبد الله حاج جمعه مرحوم حاج حمید وحاج قادر که از بزرگان طایفه همچنین دادرحمان نام برد قدیمی‌ترین مآخذی که در شناخت ریشه‌ای این طایفه راهنمایی می‌کند کتاب احیاالملوک می‌باشد. براساس مندرجات این کتاب، جایگاه حاکمان و میران و بزرگان بلوچستان و سیستان می‌باشد.

تیره‌های طایفه میر در سیستان و بلوچستان زمان صفویه تا قاجار

طایفه ی میرولانی و تمندانی که از یک نسب می باشند و نوادگان میرعارف و میرعبدالعلی(حاکم موروثی سرحد) می باشند که در سرحد استقرار داشتند و تا زمان قاجار حاکمان موروثی سرحدعلیا بودند و بر آنجا حکومت می کردند که سرانجام توسط حکومت قاجار بوسیله ی فریب و سوءاستفاده از دین و اعتقاداتشان آنها را قتل عام نمودند و به این طریق حکومت آنان در سرحد خاتمه یافت. و هم اکنون این طایفه در شهرهای خاش ایرانشهر دلگان زابل ریگان استان کرمان و … پراکنده هستند که از بزرگان و سرداران فعلی میتوان از حاج بنیاد و حاج عزیز و نام برد تیره میران مرادی ، میراحمدی

ایشان میر محمدعلی و میر برخوردار را جد بزرگ خود معرفی می‌کنند و چنین معتقدند که این دو برادر، در زمان سلطان محمدخدابنده بین سال‌های ۹۸۵ تا۹۹۵ ه. ق به سیستان آمده‌اند و شامل شاخه‌های زیر می‌باشند. × میران ده حاجی حسین و سنجرانی معروف به میران میلک بخش مرکزی شهرستان هیرمند (میانکنگی سابق) – بزرگ آنان کدخدا شاهمیر میری می‌باشد که در سال ۱۳۶۷ فوت کرده‌است و فرزند بزرگ وی حاج حسین میری بزرگ آن‌ها شناخته می‌شود.

  • میران ده علی جعفر – بزرگ آنان حاج غلامحسین ابن حسن ابن مرادی ابن اسماعیل ابن میرکاظم می‌باشد.
  • میرا ن کمک (روستای کمک) – فرزندان درویش ابن علی اکبر و فرزندان اکبرمردان، نوه دختری میر کاظم می‌باشند.
  • میران ده صفدرمیربیک – فرزندان میربیک بن لشکرخان ابن میرکاظم هستند.
  • میران جزینک، ریشه اصلی این جماعت از میران وابسته به میر غیاث است.
  • میران میر شاهبیک، در حوالی ده میر ونزدیک به بهرام آباد سکونت دارند.
  • میران میرکامران و میر مختار – در ده میر ساکن هستند.
  • میران ده‌فتح‌الله، از اعقاب فتح ا.. و باجناغ فتح ا.. ابراهیم می‌باشندفرزندان ابراهیم عبارتند از میر گل، اصغر، اکبر و محمدعلی که اکثریت میران ده فتح ا.. از فرزندان همین چهار برادر هستند که در اصل از افضل‌آباد به این مکان کوچ کرده‌اند
  • میران شیطو (حیدرآباد) -بعد از اینکه مرکز اصلی میران به ویرانی گرائید، به این منطقه کوچ کردند.
  • میرا ن بنجار – بادار محمود، جد بزرگ میران این منطقه را آباد کرده وبرای سکونت خویش برگزیده‌است.
  • میران ده شریف اباد که بزرگشان جمعه میر ابن صفدر ابن غلامعلی ابن علی بیک ابن شاه مراد هستند و به علت نابودی روستایی شریف اباد مجبور به کوچ به روستایی میلک شده و در حال حاضر در انجا سکونت دارند.
  • تیره میران نیگرد – این تیره در روستای نیگرد و سدکی از توابع شهر محمد آباد ساکن بوده و به ترتیب فرزندان کدخدا اسماعیل،حسین،آقاجان،علی کدخدا پدرشان کدخدا درویش (که دارای دو برادر دیگر بنامهای میرزا محمد و خان محمد بوده) پدرش کدخدا غلام و وی فرزند کدخدا ابراهیم بوده. همچنین گروهی از اقوام جمالزهی ، جمالزاده، میشی،شهریاری (میر) نیز از همین تیره و در همین مکان ساکن بوده و هستند.

تیره میران میرعنایت

دو برادر به نام‌های میر محمود و میر محسن بعد از این که به چخانسور و خاشرود رفتند، فرزندانشان مجدداً به سیستان آمده و روستای بولائی و رندعنایت و بعد از آن ده حاجوک وامیرآباد را ساخته و تیره میر عنایت را تشکیل دادند. درخشکسالی حدود۷۰سال قبل درسیستان بیشتر مردم ان دیاربه اقصی نقاط ایران و حتی به کشورهای همسایه کوچ کردن طایفه میرعنایت ومیرویس وکمرکی که وابستگی بیشتری به هم داشتند به استان گلستان کوچ وسکنی ودراقصی نقاط ان مستقرشدندوبیشتردرشهرستان بندرترکمن فاضل آباد ازادشهر وگنبدوکلاله سکنی گزیدند. بزرگان این طایفه مرحومان کربلایی غلامحسین جانی. حاج غلامسین جانبی عنایت. حاجی غلام محمد میرویسی. کربلایی غلامعلی کدخدایی. حاج احمدایزدپناه درآیند هٔ نزدیک سایتی” در این زمینه راه اندازی خواهدشددست همکاری نخبگان وریش سفیدان عزیز رامی فشاریم وازکاستی عاجزانه عذر می‌خواهیم و از همهٔ دلسوزان فرهنگ ادب درشناسایی همهٔ طوایف سیستانی وشناسایی ان به نسلهای آینده خواهانیم دین خود را ادا نمایند. تانسلهای بعدی به هویت وفرهنگ خودببالند… فرهنگی دلسوخته ازگرگان… دست همت بلندیاعلی درروز وفات معلم فرهیخته ودلسوز مرحوم غلامعلی سالاری ازطایف ی کمرکی و وابسته به میرعنایت ۲۶٫۱۳۹۳هجری. شمسی

تیره میران میر عبدا..

ملک بخت افزون ابن ملک اردشیر از روستای نوفرست نهارجان، از توابع قهستان به سیستان آمده و دختری از سیستان را به همسری برگزید. ثمره این ازدواج، پسری به نام عبدا.. بود که فرزندان او، تیره میر عبدا.. را به وجود آوردند.

تیره میران سهراب یا میر سرخاب

جد بزگ آن‌ها میر سهراب در سرحد بلوچستان سکونت داشت و فرزندان وی تیره میر سهراب را تشکیل دادند.

تیره میران کلانتر

کلانتری‌های سیستان از نظر ریشه‌ای، اصالتاً خود را عرب می‌دانند و به نوادگان سنان ابن انس مشهورند.

تیره میران خزاعی

این تیره معتقدندکه به هنگام شکست طاهریان در خراسان، جمعی از اعراب خزاعی وابسته که مذهب شیعه داشتند متواری شده و قصد مهاجرت به افغانستان وارد سیستان شده و در آنجا ماندگار شدند.

تیره میران نیگرد

این تیره در روستای نیگرد و سدکی از توابع شهر محمد آباد ساکن بوده و به ترتیب فرزندان کدخدا اسماعیل،حسین،آقاجان،علی کدخدا پدرشان کدخدا درویش (که دارای دو برادر دیگر بنامهای میرزا محمد و خان محمد بوده) پدرش کدخدا غلام و وی فرزند کدخدا ابراهیم بوده. همچنین گروهی از اقوام جمالزهی ، جمالزاده، میشی،شهریاری (میر) نیز از همین تیره و در همین مکان ساکن بوده و هستند.

منابع

رئیس الذاکرین. زادسروان سیستان. چاپ مشهد ۱۳۷۰.

یک دیدگاه در “میر (طایفه)”

  1. ✔اتابکان از قوم تازی نبودند
    🔴 تاریخ لرهای شمالی بعد از اتابکان لر کوچک

    🔹با اسارت شاهوردی خان اخرین اتابک لر کوچک به دست الله وردی خان قوللر آقاسی و اعدام او در کنار رود سیمره به فرمان شاه عباس اول صفوی ، حاکمیت پانصدساله ی اتابکان لر کوچک به سر آمد و شاه عباس خاندان جدیدی را در لرستان بر سر کار آورد که تا اغاز پادشاهی رضاخان پهلوی اقتدارشان بر لرستان « ایلام و لرستان کنونی » ماندگار شد
    🔹موسس والیان لرستان حسین خان نامی از طایفه ی سلویزی لرستان بوده و ادعای وی مبنی بر وابستگی به خاندان عصمت و طهارت و رسانیدن سلسله نسب خود به حضرت ابوالفضل العباس چیزی جز استفاده از احساسات مذهبی و عواطف دینی توده های مردم « همانند شگرد صفویان » در انتساب به خاندان پیامبر نبوده است
    🔹بر اساس معتبرترین مدارک و ماخذ مانند زبده التواریخ و تاریخ گزیده که اگاهی هایی در مورد اقوام لر به دست میدهند طایفه سلویزی از شعب قبیله چنگروی محسوب می شوند که اتابکان لر کوچک خورشیدی نیز از ان برخاسته اند
    سلویزی را تاریخ گزیده به صورت « شلبوری » اورده که با تطبیق با کتاب شرفنامه مشخص میشود که منظور حمدالله مستوفی همان « سلورزی » بوده است
    هم اکنون نیز چندین طایفه در مناطق مختلف لرستان به سلاحورزی یا سله ورزی و سلویزی معروفند که محققا بازماندگان همان طوایفی هستند که مورخینی نظیر مستوفی ، بدلیسی و کاشی یاد کرده اند.
    🔹سرنگونی اخرین اتابک خورشیدی یعنی شاهوردی خان که از قبیله چنگروی بود به دلیل تمرد و عصیان و اعلام استقلال از حکومت مرکزی صفوی باعث گردید تا شاه عباس او را از میان برداشته و حکومت لرستان « یعنی استان لرستان و ایلام » را به تیره ی گمنام « فِیلی » از طایفه سلویزی تفویض کند.
    🔹با روی کار امدن سلسله والیان لرستان مناطق لر شمالی به لرستان فِیلی مشهور شد چرا که والیان از فیلی ها بودند .

    « قبایل متعدد فیلی در نواحی کوهستانی ترکیه، سوریه و ایران سکونت دارند ( شوبرل ص ۲۰ )
    فیلی ها از عناصر لک و از شعب فرعی لُرها هستند (کرزن، جلد دوم، ص ۲۶۹-۲۷۰) [ ۳ ]

    🔰منابع ….
    ۱- جغرافیای تاریخی و تاریخ لرستان / دکتر منوچهر ستوده و علیمحمد ساکی / ص ۳۲۱
    ۲- تاریخ سرزمین ایلام / تالیف ناصر راد / ص ۱۹۱
    ۳- مردم شناسی ایران / هنری فیلد / ترجمه عبدالله فریار.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *